De laatste verzorging is een intiem en betekenisvol moment in het afscheid nemen. Het is de fase waarin liefdevolle handelingen samenkomen in een ritueel van aandacht en erkenning.
Door zorgvuldige verzorging voelen nabestaanden zich verbonden en ervaren ze verbinding als vorm van een waardevol afscheid.
Wat is de laatste verzorging?
Reiniging en verzorging
De overledene wordt met water of doeken gereinigd en verzorgd. De haren worden gekamd, nagels worden verzorgd en indien gewenst kan make-up of parfum worden aangebracht.
Aandoen van kleding
De nabestaanden kiezen zelf passende kleding. Dit kan een rituele of dierbare outfit zijn of een bekend lievelingsstuk. We zien ook regelmatig dat een religieuze wikkel of een speciaal handgemaakt kledingstuk wordt gebruikt. Alles mag!
Opbaren
Met opbaren maak je de overledene zichtbaar, zodat nabestaanden afscheid kunnen nemen. Dit kan thuis zijn, in een uitvaartcentrum of op een andere plek die betekenis heeft – en is er gelegenheid voor bezoek, stilte of gewoon aanwezigheid.
Opbaren op bed voelt vaak huiselijker aan en wordt steeds vaker gekozen. In veel andere gevallen wordt opgebaard in een uitvaartkist, meestal met gekoelde ondergrond. Door de koeling en/of lichte balseming wordt gezorgd dat het lichaam tot begrafenis of crematie goed blijft, meestal 3 tot 5 dagen.
Het opbaren is niet alleen functioneel, maar vooral een ritueel van nabijheid. Het helpt mensen het overlijden te laten doordringen, liefdevolle herinneringen op te halen en de overledene nog even écht te zien zoals hij of zij was.
Symbolische toevoegingen
Denk aan bloemen in de handen, een bril of favoriete accessoire en eventueel persoonlijke voorwerpen zoals een foto of brief.
Rituele handelingen
Nabestaanden kunnen daarnaast de overledene zegenen, woorden van dank en liefde uitspreken, of muzikale begeleiding laten klinken.
Waarom is de laatste verzorging onderdeel van een goed en persoonlijk afscheid?
Door samen te verzorgen, delen nabestaanden zorg en verbinding. Juist in deze fase wordt de overledene zichtbaar en voelbaar in zijn of haar waardevolle zelf. Een eerbetoon door persoonlijke handelingen.
Het symboliseert het laatste fysieke contact en daarmee een bewuste afronding van de relatie. Nabestaanden krijgen hiermee ook de ruimte om verhalen op te halen.
Voorbeelden van rituele variaties tijdens de laatste verzorging
Zeezoutwaterbad: de overledene wordt in een zoutwaterbad gedompeld ter zuivering, maar ook als teken van verbondenheid met de zee of natuur.
Kleur en licht: Het toevoegen van specifieke kleuren en elementen, zoals lakens in lavendel, linten of zachte verlichting geven een warmte en persoonlijke touch.
Zie onze spotify playlists, of stel zelf passende muziek samen: Muziek bij een uitvaart: troost, verbinding en herinnering
Muziek, gebed of mantra’s: door de laatste verzorging te omlijsten met muziek, korte teksten of ritmische klanken kan de intimiteit van het moment worden vergroot.
Meer inspiratie op rituelen zijn te vinden op onze Pinterest pagina: Inspireren met Pinterest: het moodboard voor een persoonlijk afscheid
